menedżerka kultury, producentka filmów dokumentalnych, promotorka polskiej sztuki i historii poza granicami kraju
Zofia Beklen (z domu Jaworska) – absolwentka I Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Lublinie, maturzystka z 1971 roku, lublinianka od wielu lat związana z Wiedniem. Ukończyła Wydział Ekonomiczny Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, gdzie uzyskała dyplom w 1978 roku, a następnie w latach 1984–1986 studiowała na Wydziale Organizacji i Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego w Wiedniu.
Jej życiorys łączy działalność zawodową, społeczną i kulturalną z głębokim zaangażowaniem w sprawy polskie. W latach 1981–1983 współpracowała w Wiedniu z serwisem Francuskiej Agencji Prasowej AFP oraz z rozgłośnią Voice of America, przekazując informacje dotyczące sytuacji w Polsce w okresie stanu wojennego. Wcześniej, w latach 1974–1981, była inwigilowana przez polską Służbę Bezpieczeństwa.
Szczególne miejsce w działalności Zofii Beklen zajmuje kultura. Jest menedżerką kultury, producentką filmów dokumentalnych oraz niestrudzoną promotorką polskiej sztuki i historii poza granicami kraju. W 1999 roku współtworzyła Wiedeńsko-Krakowskie Towarzystwo Kulturalne i od początku pełni funkcję jego przewodniczącej. Organizacja została powołana z myślą o budowaniu trwałych więzi pomiędzy Wiedniem a Krakowem oraz o prezentowaniu polskiej kultury odbiorcom zagranicznym. Z czasem zakres jej działalności znacznie się poszerzył, obejmując kolejne miasta i państwa.
Pod kierunkiem Zofii Beklen Towarzystwo zorganizowało i współorganizowało ponad 500 projektów poświęconych kulturze i sztuce. Wydarzenia odbywały się przede wszystkim w Austrii i Polsce, ale również między innymi w Niemczech, Bułgarii, Izraelu, Rumunii, Wielkiej Brytanii, na Węgrzech, Litwie i we Włoszech. Filmy i projekty przygotowane przez Towarzystwo były prezentowane także w wielu innych krajach Europy i świata, m.in. w Brazylii, Chile, Meksyku, Stanach Zjednoczonych, Hiszpanii, Holandii czy Szwecji.
W swojej działalności Zofia Beklen od lat szczególną uwagę poświęca muzyce. Wspiera młodych muzyków klasycznych, umożliwiając im występy z profesjonalnymi europejskimi orkiestrami symfonicznymi. Jej stowarzyszenie od wielu lat organizuje również Międzynarodowy Festiwal Adwentowy w Polskim Sanktuarium Narodowym na Kahlenbergu, podczas którego prezentowana jest m.in. twórczość polskich kompozytorów, śpiewaków, muzyków i chórów.
Z inicjatywy Zofii Beklen odbywały się także liczne wystawy i przedsięwzięcia popularyzujące polską kulturę. W Wiedniu prezentowano między innymi słynne krakowskie szopki bożonarodzeniowe, które oglądały dziesiątki tysięcy osób z różnych krajów. Organizowała również wystawy związane z krakowskim Triennale Grafiki, prezentacje książek wybitnych polskich twórców oraz liczne koncerty i projekty muzyczne. W Roku Chopinowskim przygotowała cykl trzynastu koncertów „Chopin goes jazz” oraz wystawę poświęconą pobytom Fryderyka Chopina w Wiedniu.
Istotną częścią jej dorobku jest również działalność na rzecz zachowania pamięci historycznej. Zofia Beklen jest producentką filmów dokumentalnych poświęconych wydarzeniom II wojny światowej. Wśród nich znalazły się m.in. „Ventzki. Dzieci sprawców, dzieci ofiar”, „Mordechaj Gebirtig, czyli bądź zdrow mój Krakowie”, „Bohaterowie ze Steinu” oraz „Julius Madritsch. Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Pierwszy z tych projektów został w 2009 roku nominowany do nagrody „Złote Gwiazdy Unii Europejskiej”.
Za swoją wieloletnią działalność na rzecz promocji polskiej kultury, współpracy międzynarodowej oraz budowania pozytywnego wizerunku Polski została wielokrotnie uhonorowana. W 2003 roku otrzymała Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, a także Federalne Odznaczenie Honorowe za zasługi dla kultury Republiki Austrii. W 2005 roku została wyróżniona medalem z okazji 25-lecia „Solidarności”, wręczonym przez prezydenta Lecha Wałęsę w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych w Wiedniu.
W kolejnych latach otrzymywała dalsze wyróżnienia. Została uhonorowana m.in. tytułem Honorowej Ambasadorki „Piwnicy pod Baranami”, nagrodą „Złota Sowa”, symbolicznym kluczem do bram Krakowa, Medalem 700-lecia Miasta Lublina oraz wyróżnieniem za działalność na rzecz pamięci historycznej. W 2025 roku otrzymała także odznakę „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.
Jej działalność była również wielokrotnie doceniana przez miasta szczególnie ważne dla jej pracy. W 2008 roku Wiedeńsko-Krakowskie Towarzystwo Kulturalne otrzymało symboliczny klucz do bram Krakowa za wieloletnią współpracę i pomoc w organizacji ważnych wydarzeń kulturalnych. Z kolei w 2019 roku, z okazji jubileuszu 450-lecia Unii Lubelskiej, Towarzystwo zostało uhonorowane przez Prezydenta Miasta Lublin pamiątkowym medalem za wybitny wkład w upowszechnianie polskiej historii i kultury oraz wieloletnią działalność na rzecz podtrzymywania tożsamości narodowej Polaków w Austrii.
Wiedeńsko-Krakowskie Towarzystwo Kulturalne współpracuje z licznymi polskimi i austriackimi instytucjami kulturalnymi, Ambasadą Rzeczypospolitej Polskiej w Wiedniu oraz środowiskami polonijnymi. Sama Zofia Beklen pozostaje także aktywnie zaangażowana w działalność organizacji służących zbliżeniu Polski i Austrii.
Zofia Beklen jest przykładem absolwentki Staszica, która swoją wiedzę, energię i społeczne zaangażowanie wykorzystała do budowania mostów pomiędzy ludźmi, miastami i kulturami. Od dziesięcioleci konsekwentnie promuje polską sztukę, historię i dziedzictwo poza granicami kraju, pozostając jednocześnie silnie związana z rodzinnym Lublinem. Jej bogaty dorobek pokazuje, że wartości wyniesione ze szkoły mogą owocować działalnością o międzynarodowym znaczeniu.
Dla społeczności I Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Lublinie jest jedną z tych absolwentek, których droga życiowa i osiągnięcia stanowią powód do szczególnej dumy.
